UP Board Solution for Class 8 Sanskrit Chapter 13 वीरोऽभिमन्युः

UP Board Solution for Class 8 Sanskrit Chapter 1 aashram आश्रमः
UP Board Solution for Class 8 Sanskrit

UP Board Solution for Class 8 Sanskrit Chapter 13 वीरोऽभिमन्युः


प्रिय छात्रों, यहां पर हमने यूपी बोर्ड कक्षा 8 की संस्कृत पीयूषम् का हल उपलब्ध करा दिया हैं ।। यह solutions स्टूडेंट के लिए परीक्षा में बहुत सहायक होगा | up board solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 13 वीरोऽभिमन्युः pdf Download कैसे करे| up board solutions for Class 8 Sanskrit Chapter :13 वीरोऽभिमन्युः solution will help you. up board Solutions for Class 8 Sanskrit Chapter 13 वीरोऽभिमन्युः pdf download, up board solutions for Class 8 Sanskrit All Chapter

यूपी बोर्ड कक्षा 8 Sanskrit के सभी पाठ के सभी प्रश्नों के उत्तर को विस्तार से समझाया गया है जिससे सभी छात्र सभी उत्तरों को आसानी से समझ सके | सभी प्रश्न उत्तर Latest UP board Class 8 Sanskrit syllabus के आधार पर उपलब्ध कराए गए है | यह सोलूशन हिंदी मीडियम के स्टूडेंट्स को ध्यान में रख कर तैयार किए गए है |

वीरोऽभिमन्युः पाठ का सम्पूर्ण हल

त्रयोदशः पाठः (वीरोऽभिमन्युः)

महाभारतस्य युद्धम् अष्टादश दिनानि यावत् प्राचलत् । आदौ कौरवपक्षे पितामहः भीष्मः सेनापतिः अभवत् । दश दिनानि स युदधम् अकरोत् । ततः एकादशे दिवसे द्रोणाचार्यः सेनापतिः अभवत् स पञ्च दिनानि सेनापतिः अभवत् । पञ्चदशे दिवसे सः वीरगतिम् प्राप्तवान् । तदनन्तरम् कर्णः दिनद्वयपर्यन्तं सेनापतिः अभवत् । तस्मिन् वीर गतिं प्राप्ते अर्धं दिनं मातुलः शल्यः युद्धं कृतवान् । शेषे दिवसार्धे भीम दुर्योधनयोः गदायुद्धं अभवत् ।

हिन्दी अनुवाद-महाभारत का युद्ध अट्ठारह दिनों तक चला । आरम्भ में कौरव पक्ष में पितामह भीष्म सेनापति थे । उन्होंने दस दिन तक युद्ध किया । तब ग्यारहवें दिन द्रोणाचार्य सेनापति हुए । वह पाँच दिनों तक सेनापति बने रहे । पन्द्रहवें दिन ये वीरगति को प्राप्त हुए । इसके बाद दो दिनों तक कर्ण सेनापति हुए । इनकी वीरगति होने पर आधे दिन शल्य मामा ने युद्ध किया । शेष आधे दिन में भीम और दुर्योधन का गदा युद्ध हुआ ।

अस्य ऐतिहासिकस्य महायुद्धस्य त्रयोदशे दिने यदा द्रोणाचार्यः कौरवपक्षस्य सेनापतिः आसीत्, तदा दुर्योधनः स्वविजयाय द्रोणाचार्यम् अतितरां प्रार्थितवान् द्रोणाचार्यः अकथयत्-यदि अर्जुनः युद्धे कदाचित् सन्निहितं न भवेत्, तदा नूनं तव जयो भवेत् । इति श्रुत्वा दुर्योधन पक्षीयाः संशप्तनामकः वीरवराः अर्जुनं युद्धाय आहूय अन्यत्र दूरं नीतवंतः। अयमेव अवसरः’ इति मत्वा द्रोणाचार्यः चक्रव्यूहं रचितवान्, यस्य भेदनं पाण्डव पक्षे कोऽपि अर्जुनादन्यः न अजानात् ।

हिन्दी अनुवाद-इस ऐतिहासिक महायुद्ध के तेरहवें दिन जब द्रोणाचार्य कौरव के सेनापति थे, तब दुर्योधन ने अपनी विजय के लिए बहुत अधिक प्रार्थना की । द्रोणाचार्य ने कहा, “यदि अर्जुन किसी कारण से युद्ध में शामिल न हो, तो निश्चय ही तुम्हारी जीत होगी, ऐसा सुनकर दुर्योधन पक्ष का संशप्तक नामक वीरवर अर्जुन को युद्ध के लिए बुलाकर कहीं दूर ले गया । यही अवसर है, ऐसा.सोचकर द्रोणाचार्य ने । चक्रव्यूह की रचना की, जिसका भेद अर्जुन के अलावा पाण्डव में कोई नहीं जानता था ।

महाराजो युधिष्ठिरः अत्यन्तम् उद्विग्नोऽभवत् । तदानीम् अर्जुनपुत्रः अभिमन्युः युद्धक्षेत्रम् प्रति प्रस्तिथः, यतः सः चक्रव्यूह भेदनविधिम् अजानात् । किन्तु चक्रव्यूहद्वारे स्वपित्रष्वसुः पतिः सिन्धुराजो जयद्रथः युधिष्ठिर भीम सहदेव -नाकुलान् अवरुद्धवान् अभिमन्युः एकाकी चक्रव्यूहमध्ये प्रविश्य अतीव पराक्रमेण युद्धं कृत्वा बहून् वीरान हतवान् । हा धिक् ! अन्ते द्रोणः कृपः कर्णः, अश्वत्थामा, वृहद् बलः, कृतवर्मा, जयद्रथश्च सप्त योद्धारः सम्मिल्य अभिमन्युं निःशस्त्रं कृत्वा एकाकिनं हतवन्तः । अभिमन्युः वीरगतिं लब्ध्वा अमरोऽभवत् ।

हिन्दी अनुवाद-महाराज युधिष्ठिर अत्यन्त दुखी हुए । उसी समय अर्जुन पुत्र अभिमन्यु युद्धक्षेत्र में गया । वह चक्रव्यूह भेदन विधि जानता था, किन्तु चक्रव्यूह के द्वार पर उसके पिता की बहन के पति (फूफा) सिन्धुराज जयद्रथ ने युधिष्ठिर, भीम, नकुल, सहदेव को रोक दिया । अभिमन्यु ने अकेले ही चक्रव्यूह के बीच घुसकर, अत्यन्त पराक्रम से युद्ध करके बहुत से वीरों को मार दिया । अन्त में द्रोण, कृपाचार्य, कर्ण, अश्वत्थामा, बृहदर्बल, कृतवर्मा आदि सात योद्धाओं ने मिलकर अकेले (अभिमन्यु) को निःशस्त्र कर मार दिया । हा! धिक्कार! अभिमन्यु वीरगति पाकर अमर हो गया ।

अभ्यासः प्रश्न:

1- उच्चारणं कुरुत पुस्तिकायां च लिखत

युद्धम् भीष्मः दिनद्वयपर्यन्तम्

भीमदुर्योधनयोः ऐतिहासिकस्य संशप्तकनामकाः उद्विग्नोऽभवत् स्वपितृष्वसुः प्रविश्य

2 – एकपदेन उत्तरत

(क) कौरवपक्षे कः प्रथमं सेनापतिः अभवत् ?

उत्तर – भीष्मः ।

(ख) द्रोणाचार्यः कति दिनानि सेनापतिः आसीत् ?

उत्तर – पञ्च ।

(ग) एकादशे दिवसे कः सेनापतिः अभवत् ?

उत्तर -द्रोणाचार्यः ।

(घ) अर्जुनं विहाय चक्रव्यूह भेदन-विधिं कः अजानात् ?

उत्तर – अभिमन्युः ।

3 – पूर्णवाक्येन उत्तरत

(क) महाभारतस्य युद्धं कति दिनानि यावत् प्राचलत् ?

उत्तर – महाभारतस्य युधं अष्टादश दिनानि यावत् प्राचलत् ।

(ख) त्रयोदशे दिने कः सेनापतिः आसीत् ?

उत्तर – त्रयोदशे दिने द्रोणाचार्यः सेनापतिः आसीत् ।

(ग) द्रोणाचार्य: विजयाय किं रचितवान् ?

उत्तर – द्रोणाचार्यः विजयाय चक्रव्यूहम् रचितवान् ।

(घ) चक्रव्यूहद्वारे पाण्डवान् कः अवरुद्धवान् ?

उत्तर – चक्रव्यूहद्वारे पाण्डवान् जयद्रथः अवरुद्धवान् ।

4 – अधोलिखित पदानां विभक्ति-वचनं लिखत

पदम् विभक्तिः वचनम्

यथा- मोहनम् द्वितीया एकवचन

ऐतिहासिकस्य = षष्ठी एकवचनम

विजयाय = चतुर्थी एकवचनम

स्वपितृष्वसुः = प्रथमा एकवचनम

पराक्रमेण = तृतीया एकवचनम

5 – अधोलिखितपदानि समानार्थकैः पदैः सह योजयत

युद्धम् = समरः

चमूपतिः = सेनापतिः

दिनानि = दिवसाः

एकलः = एकाकी

मारितवान् = हतवान्

6 – अधोलिखितवाक्यानि संशोधयत –

(क) द्रोणाचार्यः सेनापतिः आसन् ।

उत्तर – द्रोणाचार्यः सेनापतिः आसीत् ।

(ख) सः पञ्चदिनम् सेनापतिः आसीत् ।

उत्तर – सः पञ्चदिनानि सेनापतिः आसीत् ।

(ग) तौ वीरगति प्राप्तवान्।

उत्तर – ती वीरगतिं प्राप्तवन्तो ।

(घ) दुर्योधनः स्वविजयः द्रोणाचार्य प्रार्थितवान् ।

उत्तर – दुर्योधनः स्वविजयः द्रोणाचार्य प्रार्थितवान् ।

(ङ) अभिमन्युः वीरगतौ लब्धवान्।

उत्तर – अभिमन्युः वीरगतिं लब्धवान् ।

7 – संस्कृतभाषायाम् अनुवादं कुरुत –

(क) वीर अभिमन्यु अर्जुन का पुत्र था।

अनुवाद – वीरः अभिमन्युः अर्जुनस्य पुत्रः आसीत् ।

(ख) वह अकेले सात महारथियों से लड़ा।

अनुवाद – स: एकाकी सप्तै: महारथिभिः युद्धं कृतवान् ।

(ग) जयद्रथ ने अन्याय से अभिमन्यु का वध किया था।

अनुवाद – जयद्रथः अन्यायन् अभिमन्युं हतवान् । ।

(घ) अतः अर्जुन ने जयद्रथ के वध की प्रतिज्ञा की।

अनुवाद – अत: अर्जुनजयद्रथं हन्तुं प्रतिज्ञाम् अकरोत् । ।

स्मरणीयम् –

1 धीरो भव वीरो भव –

शिष्टो भव सभ्यो भव ।

हृष्टो भव पुष्टो भव

सौम्यो भव शान्तो भव ।

UP Board Solutions for Class 11 Samanya Hindi काव्यांजलि Chapter 5 स्वयंवर-कथा, विश्वामित्र और जनक की भेंट (केशवदास) free pdf

12- स्नानं कुरु ध्यानं कुरु ।

मधुरं जलपानं कुरु

पठने अवधानं कुरु ।

हीन जने मानं कुरु

दम-जने दानं कुरु ।

जन-जन सम्मानं कुरु ।

WWW.UPBOARDINFO.IN

Up pre board exam 2022: जानिए कब से हो सकते हैं यूपी प्री बोर्ड एग्जाम

Amazon से शॉपिंग करें और ढेर सारी बचत करें CLICK HERE

सरकारी कर्मचारी अपनी सेलरी स्लिप डाउनलोड करें

Hindi to sanskrit translation | हिन्दी से संस्कृत अनुवाद 500 उदाहरण

संस्कृत अनुवाद कैसे करें – संस्कृत अनुवाद की सरलतम विधि – sanskrit anuvad ke niyam-1

Leave a Comment

%d bloggers like this: